ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ไต้หวันได้กลายเป็นหนึ่งในประเทศที่ได้รับความสนใจจากอุตสาหกรรมพลังงานความร้อนใต้พิภพ (Geothermal Energy) มากที่สุดแห่งหนึ่งในเอเชีย แม้ว่าประเทศจะมีพื้นที่จำกัดและมีความท้าทายด้านการใช้ที่ดิน แต่ด้วยลักษณะทางธรณีวิทยาที่ตั้งอยู่บนแนวรอยต่อของแผ่นเปลือกโลกและมีภูเขาไฟจำนวนมาก ทำให้ไต้หวันมีศักยภาพด้านพลังงานความร้อนใต้พิภพในระดับสูง
ปัจจุบันรัฐบาลไต้หวันกำหนดเป้าหมายการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานความร้อนใต้พิภพไว้ที่ 6 กิกะวัตต์ (GW) ภายในปี 2050 ซึ่งถือเป็นหนึ่งในเป้าหมายที่ทะเยอทะยานที่สุดในภูมิภาคเอเชีย และเป็นส่วนสำคัญของยุทธศาสตร์ Net Zero Emissions ของประเทศ
ประวัติการพัฒนาพลังงานความร้อนใต้พิภพในไต้หวัน
ไต้หวันเริ่มสำรวจทรัพยากรความร้อนใต้พิภพอย่างเป็นระบบตั้งแต่ปี 1976 โดยบริษัท CPC Corporation ซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจด้านพลังงานของประเทศ ได้ดำเนินการเจาะหลุมสำรวจหลายแห่งในพื้นที่ที่มีศักยภาพสูง เช่น เมืองอี๋หลาน (Yilan) และกลุ่มภูเขาไฟต้าถุน (Tatun Volcanic Group)
ในปี 1981 ไต้หวันได้ก่อสร้างโรงไฟฟ้าพลังงานความร้อนใต้พิภพแห่งแรก แต่ต่อมาโรงไฟฟ้าดังกล่าวหยุดดำเนินการในปี 1993 เนื่องจากข้อจำกัดทางเทคนิคและประสิทธิภาพของเทคโนโลยีในขณะนั้น
หลังจากนั้นอุตสาหกรรมพลังงานความร้อนใต้พิภพของไต้หวันเข้าสู่ช่วงชะลอตัวเป็นเวลาหลายทศวรรษ เนื่องจาก
- ต้นทุนการสำรวจและเจาะหลุมสูง
- ขาดข้อมูลทรัพยากรใต้ดินที่เพียงพอ
- กฎหมายและขั้นตอนอนุญาตยังไม่รองรับการพัฒนาเชิงพาณิชย์
- ความเสี่ยงจากการสำรวจที่ไม่สามารถยืนยันแหล่งพลังงานได้
อย่างไรก็ตาม ความต้องการพลังงานสะอาดและเป้าหมายลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ผลักดันให้รัฐบาลกลับมาสนับสนุนพลังงานความร้อนใต้พิภพอย่างจริงจังอีกครั้งในช่วงทศวรรษ 2020
จุดเปลี่ยนสำคัญของอุตสาหกรรม
หนึ่งในจุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในปี 2023 เมื่อรัฐบาลไต้หวันแก้ไขกฎหมาย Renewable Energy Development Act และเพิ่มบทเฉพาะสำหรับพลังงานความร้อนใต้พิภพเป็นครั้งแรก ทำให้เกิดกรอบกฎหมายที่ชัดเจนสำหรับการสำรวจและพัฒนาโครงการ
ต่อมาในปี 2024 กระทรวงเศรษฐกิจ (MOEA) ได้ประกาศระเบียบ “Geothermal Exploration Development Permit and Management Regulation” เพื่อกำหนดขั้นตอนการขออนุญาตสำรวจและพัฒนาอย่างเป็นทางการ ช่วยลดความไม่แน่นอนด้านกฎระเบียบที่เคยเป็นอุปสรรคสำคัญของนักลงทุน
การสำรวจทรัพยากรระดับประเทศ
เพื่อเร่งการพัฒนา รัฐบาลไต้หวันได้ดำเนินโครงการสำรวจทรัพยากรความร้อนใต้พิภพทั่วประเทศ โดยหน่วยงาน Geological Survey and Mining Management Agency (GSMMA) ภายใต้กระทรวงเศรษฐกิจ โดยได้ดำเนินการสำรวจ ทดสอบ และเจาะหลุมในพื้นที่ศักยภาพแล้วกว่า 10 พื้นที่ทั่วประเทศ เพื่อสร้างฐานข้อมูลกลางสำหรับนักพัฒนาโครงการ
Source: https://geotex.geologycloud.tw/english/explorationProcess
จากการประเมินของหน่วยงานภาครัฐและสถาบันวิจัยด้านพลังงานของไต้หวัน พบว่าประเทศมีศักยภาพพลังงานความร้อนใต้พิภพรวมประมาณ 40 กิกะวัตต์ (GW) ขณะที่ทรัพยากรความร้อนใต้พิภพตื้น (Shallow Geothermal Resources) ซึ่งสามารถพัฒนาได้ด้วยเทคโนโลยีที่มีอยู่ในปัจจุบัน มีศักยภาพรวมประมาณ 990 เมกะวัตต์ (MW)
Source: Compiled by the RSPRC research team. Graphics by Ng Kai Wen. (Taiwan’s geothermal potential areas and the current status of geothermal development)
พื้นที่ที่มีศักยภาพสูงสุดสำหรับการพัฒนาพลังงานความร้อนใต้พิภพตื้นของไต้หวัน ได้แก่
| พื้นที่ | ศักยภาพโดยประมาณ |
| Mt. Datun (Datun Mountain Area) | 514 MW |
| Qingshui, Yilan | 61 MW |
| Jinlun, Taitung | 48 MW |
| Lushan, Nantou | 41 MW |
| Zhiben, Taitung | 25 MW |
| Tuchang, Yilan | 25 MW |
GeoTEX: แพลตฟอร์มข้อมูลธรณีความร้อนแห่งชาติ
หนึ่งในมาตรการสำคัญที่ได้รับการยอมรับจากภาคเอกชนคือการจัดตั้ง GeoTEX (Geothermal Exploration Information System)
GeoTEX เป็นแพลตฟอร์มข้อมูลออนไลน์ที่รวบรวมผลการสำรวจทางธรณีวิทยา ธรณีฟิสิกส์ ธรณีเคมี และข้อมูลหลุมเจาะจากทั่วประเทศไว้ในระบบเดียว โดยแสดงผลผ่านแผนที่และโมเดลสามมิติใต้ดิน
วัตถุประสงค์หลักของ GeoTEX ได้แก่
- เปิดเผยข้อมูลสำรวจของภาครัฐต่อสาธารณะ
- ลดความเสี่ยงและต้นทุนในการสำรวจเบื้องต้น
- ลดระยะเวลาการประเมินโครงการ
- เพิ่มความโปร่งใสในการพัฒนาแหล่งพลังงาน
- สนับสนุนการตัดสินใจลงทุนของภาคเอกชน
แนวทางนี้คล้ายกับประเทศชั้นนำด้านพลังงานความร้อนใต้พิภพ เช่น ไอซ์แลนด์และนิวซีแลนด์ ที่รัฐเข้ามารับภาระการสำรวจพื้นฐานก่อนเปิดให้เอกชนลงทุนต่อยอด
มาตรการสนับสนุนการสำรวจ (Exploration Support)
หนึ่งในอุปสรรคสำคัญที่สุดของการพัฒนาโครงการพลังงานความร้อนใต้พิภพทั่วโลก คือ “ความเสี่ยงในการสำรวจ” (Exploration Risk) เนื่องจากผู้พัฒนาโครงการต้องลงทุนจำนวนมากในการสำรวจธรณีวิทยา การสำรวจธรณีฟิสิกส์ และการเจาะหลุมสำรวจ ก่อนที่จะทราบว่าพื้นที่ดังกล่าวมีทรัพยากรเพียงพอสำหรับการผลิตไฟฟ้าเชิงพาณิชย์หรือไม่
เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว กระทรวงเศรษฐกิจของไต้หวัน (MOEA) ได้จัดตั้งกองทุนสนับสนุนการสำรวจพลังงานความร้อนใต้พิภพวงเงิน 100 ล้านดอลลาร์ไต้หวัน (ประมาณ 3.1 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) โดยมีเป้าหมายเพื่อแบ่งเบาความเสี่ยงทางการเงินของผู้พัฒนาโครงการในระยะเริ่มต้น
กลไกดังกล่าวมีลักษณะคล้ายกับโครงการ Risk Mitigation Fund ที่เคยใช้ในประเทศชั้นนำด้านพลังงานความร้อนใต้พิภพ เช่น อินโดนีเซีย ตุรกี และเคนยา ซึ่งภาครัฐเข้ามาช่วยแบ่งปันความเสี่ยงจากการเจาะหลุมสำรวจที่อาจไม่ประสบความสำเร็จ
ภายใต้โครงการนี้ รัฐบาลสามารถให้การสนับสนุนแก่ผู้พัฒนาโครงการที่ดำเนินการสำรวจและเจาะหลุมทดสอบตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด โดยมุ่งเน้นการลดภาระต้นทุนในช่วงที่มีความไม่แน่นอนสูงที่สุดของโครงการ ซึ่งเป็นช่วงที่มักทำให้ภาคเอกชนลังเลในการลงทุน
มาตรการดังกล่าวถือเป็นสัญญาณสำคัญที่สะท้อนถึงความตั้งใจของรัฐบาลไต้หวันที่ต้องการเร่งการพัฒนาอุตสาหกรรมพลังงานความร้อนใต้พิภพ และช่วยดึงดูดการลงทุนจากทั้งผู้ประกอบการในประเทศและต่างประเทศ โดยเฉพาะบริษัทที่มีความเชี่ยวชาญด้านการสำรวจและพัฒนาแหล่งความร้อนใต้พิภพเชิงลึก
นอกจากกองทุนลดความเสี่ยงดังกล่าว รัฐบาลยังดำเนินการสำรวจทรัพยากรล่วงหน้าและเผยแพร่ข้อมูลผ่านแพลตฟอร์ม GeoTEX เพื่อช่วยลดความไม่แน่นอนทางเทคนิคก่อนที่ภาคเอกชนจะตัดสินใจลงทุนจริง ทำให้ไต้หวันกำลังสร้างระบบสนับสนุนการพัฒนาโครงการที่ครอบคลุมตั้งแต่การสำรวจ การประเมินทรัพยากร ไปจนถึงการผลิตไฟฟ้าเชิงพาณิชย์
Feed-in Tariff (FIT) สำหรับพลังงานความร้อนใต้พิภพ ปี 2026
เพื่อสนับสนุนการลงทุนในโครงการพลังงานความร้อนใต้พิภพซึ่งมีต้นทุนการสำรวจและการพัฒนาสูง รัฐบาลไต้หวันได้กำหนดอัตรารับซื้อไฟฟ้า (Feed-in Tariff: FIT) สำหรับปี 2026 ในรูปแบบที่สะท้อนลักษณะทางเศรษฐศาสตร์ของโครงการ โดยเฉพาะการให้ผลตอบแทนสูงในช่วงแรกเพื่อช่วยลดภาระการลงทุนและเร่งการคืนทุนของผู้พัฒนาโครงการ
อัตรา FIT สำหรับปี 2026 มีรายละเอียดดังนี้
| ประเภทโครงการ | ขนาดกำลังผลิต | อัตรา FiT |
| Conventional Geothermal | ต่ำกว่า 5 MW | 7.2498 NT$/kWh (10 ปีแรก) |
| 3.5457 NT$/kWh (10 ปีหลัง) | ||
| 5 MW ขึ้นไป | 5.7941 NT$/kWh (10 ปีแรก) | |
| 3.4731 NT$/kWh (10 ปีหลัง) | ||
| Next Generation Geothermal | ทุกขนาด | 8.5522 NT$/kWh |
แหล่งพลังงานความร้อนใต้พิภพแบบดั้งเดิม (Conventional Geothermal) จะได้รับอัตรารับซื้อแบบสองช่วงเวลา (Phased Tariff) โดยให้ผลตอบแทนสูงในช่วง 10 ปีแรกของการดำเนินงาน และปรับลดลงในช่วง 10 ปีถัดมา เพื่อสะท้อนต้นทุนการลงทุนเริ่มต้นที่สูงของโครงการ
ขณะที่โครงการ Next Generation Geothermal ซึ่งรวมถึงเทคโนโลยีขั้นสูง เช่น Enhanced Geothermal Systems (EGS) และ Advanced Geothermal Systems (AGS) จะได้รับอัตรารับซื้อสูงถึง 8.5522 ดอลลาร์ไต้หวันต่อกิโลวัตต์ชั่วโมง ซึ่งเป็นหนึ่งในอัตราสนับสนุนที่สูงที่สุดในกลุ่มพลังงานหมุนเวียนของไต้หวัน
แนวทางดังกล่าวสะท้อนนโยบายของรัฐบาลที่ต้องการส่งเสริมการพัฒนาแหล่งความร้อนใต้พิภพเชิงลึกและเทคโนโลยีรุ่นใหม่ ซึ่งมีศักยภาพในการขยายกำลังผลิตได้มากกว่าระบบแบบดั้งเดิม และมีบทบาทสำคัญต่อเป้าหมายการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานความร้อนใต้พิภพ 6 GW ภายในปี 2050
ตัวอย่างโรงไฟฟ้าพลังงานความร้อนใต้พิภพในไต้หวัน
Qingshui Geothermal Power Plant
Qingshui Geothermal Power Plant ในมณฑลอี๋หลาน (Yilan) ถือเป็นโครงการสำคัญที่สะท้อนการฟื้นตัวของอุตสาหกรรมพลังงานความร้อนใต้พิภพของไต้หวัน โดยเริ่มดำเนินการเชิงพาณิชย์ในปี 2021 และมีกำลังการผลิตติดตั้งรวมประมาณ 4.2 MW นับเป็นโครงการความร้อนใต้พิภพขนาดเมกะวัตต์แห่งแรกของประเทศ
อย่างไรก็ตาม ความสำคัญของ Qingshui ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการผลิตไฟฟ้าเท่านั้น พื้นที่ดังกล่าวได้รับการพัฒนาให้เป็นศูนย์การเรียนรู้และแหล่งท่องเที่ยวด้านพลังงานความร้อนใต้พิภพที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของไต้หวัน
ในปี 2022 รัฐบาลท้องถิ่นอี๋หลานได้เปิด Qingshui Geothermal Education Center เพื่อเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับพลังงานความร้อนใต้พิภพ กระบวนการสำรวจและพัฒนาแหล่งพลังงานใต้ดิน ตลอดจนบทบาทของพลังงานความร้อนใต้พิภพต่อการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาดของไต้หวัน ศูนย์แห่งนี้ถือเป็นส่วนหนึ่งของความพยายามในการสร้างความเข้าใจและการยอมรับของสังคมต่อการพัฒนาโครงการพลังงานหมุนเวียนในพื้นที่
บริเวณเดียวกันยังเป็นที่ตั้งของ Qingshui Geothermal Park ซึ่งเป็นหนึ่งในแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่มีชื่อเสียงของมณฑลอี๋หลาน พื้นที่ดังกล่าวเคยเป็นสถานีปฏิบัติงานของ CPC Corporation ซึ่งเริ่มสำรวจพลังงานความร้อนใต้พิภพในพื้นที่ตั้งแต่ปี 1976 ก่อนจะได้รับการพัฒนาเป็นสวนสาธารณะด้านพลังงานและธรณีวิทยาในเวลาต่อมา
จุดเด่นของ Qingshui Geothermal Park คือการเปิดโอกาสให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัสพลังงานความร้อนใต้พิภพโดยตรง ผ่านบ่อน้ำร้อนธรรมชาติที่มีอุณหภูมิประมาณ 95–104 องศาเซลเซียส ซึ่งสามารถใช้ต้มไข่ ข้าวโพด หรืออาหารอื่น ๆ ได้ด้วยความร้อนจากใต้พิภพโดยตรง นอกจากนี้ยังมีพื้นที่แช่เท้า (Foot Bath) เส้นทางศึกษาธรรมชาติ และนิทรรศการเกี่ยวกับพลังงานความร้อนใต้พิภพ ทำให้พื้นที่แห่งนี้เป็นตัวอย่างที่โดดเด่นของการเชื่อมโยงระหว่างการผลิตพลังงาน การศึกษา และการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ
ความสำเร็จของ Qingshui แสดงให้เห็นว่าโครงการพลังงานความร้อนใต้พิภพไม่จำเป็นต้องเป็นเพียงโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานเท่านั้น แต่ยังสามารถสร้างคุณค่าทางเศรษฐกิจและสังคมเพิ่มเติมผ่านการท่องเที่ยว การเรียนรู้ และการมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่นได้อีกด้วย ซึ่งเป็นแนวทางที่หลายประเทศเริ่มให้ความสำคัญในการพัฒนาอุตสาหกรรมพลังงานความร้อนใต้พิภพอย่างยั่งยืน
Sihuangziping Pilot Geothermal Power Plant
อีกหนึ่งโครงการสำคัญของอุตสาหกรรมพลังงานความร้อนใต้พิภพไต้หวัน คือ Sihuangziping Pilot Geothermal Power Plant ซึ่งตั้งอยู่ในเขต Jinshan นครนิวไทเป (New Taipei City) บริเวณกลุ่มภูเขาไฟต้าถุน (Datun Volcanic Group)
โรงไฟฟ้าแห่งนี้เริ่มดำเนินการเชิงพาณิชย์ในเดือนตุลาคม 2023 ด้วยกำลังการผลิตติดตั้ง 1 MW และสามารถผลิตไฟฟ้าได้ประมาณ 6.4 GWh ต่อปี เพียงพอสำหรับการใช้ไฟฟ้าของครัวเรือนประมาณ 1,500 ครัวเรือนต่อปี ถือเป็นโรงไฟฟ้าพลังงานความร้อนใต้พิภพแห่งแรกของไต้หวันที่ใช้พลังงานจากแหล่งความร้อนภูเขาไฟโดยตรง (Magmatic-Volcanic Geothermal System)
โครงการดังกล่าวพัฒนาโดยบริษัท Fabulous Power ร่วมกับเทคโนโลยีจาก Ormat Technologies ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้พัฒนาเทคโนโลยีพลังงานความร้อนใต้พิภพระดับโลก ความสำเร็จของโครงการถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของการพัฒนาแหล่งพลังงานในพื้นที่ภูเขาไฟต้าถุน หลังจากความพยายามสำรวจทรัพยากรในพื้นที่นี้ดำเนินมาตั้งแต่ช่วงทศวรรษ 1960 แต่ประสบปัญหาการกัดกร่อนของอุปกรณ์จากของไหลใต้พิภพที่มีความเป็นกรดสูง จนกระทั่งเทคโนโลยีสมัยใหม่สามารถช่วยแก้ไขข้อจำกัดดังกล่าวได้
นอกจากโครงการนำร่องขนาด 1 MW แล้ว ยังมีแผนขยายกำลังการผลิตเพิ่มเติมในพื้นที่ Sihuangziping โดยโครงการระยะถัดไปมีเป้าหมายเพิ่มกำลังการผลิตอีกประมาณ 4 MW และเป็นส่วนหนึ่งของแผนพัฒนาพื้นที่ Datun Mountain ซึ่งมีศักยภาพความร้อนใต้พิภพสูงที่สุดของประเทศที่ประมาณ 514 MW
สรุป
ไต้หวันกำลังเปลี่ยนผ่านจากประเทศที่มีการพัฒนาพลังงานความร้อนใต้พิภพอย่างจำกัด ไปสู่หนึ่งในตลาดที่มีความเคลื่อนไหวมากที่สุดในเอเชีย การกำหนดเป้าหมาย 6 GW ภายในปี 2050 การสำรวจทรัพยากรทั่วประเทศ การเปิดเผยข้อมูลผ่านแพลตฟอร์ม GeoTEX การสนับสนุนความเสี่ยงในระยะสำรวจ และการกำหนด Feed-in Tariff ระดับสูง ล้วนเป็นกลไกที่ช่วยดึงดูดการลงทุนจากทั้งภาครัฐและเอกชน
แม้ยังมีความท้าทายด้านต้นทุนการเจาะหลุม ความซับซ้อนทางธรณีวิทยา และการใช้ที่ดิน แต่แนวทางของไต้หวันกำลังกลายเป็นกรณีศึกษาที่น่าสนใจสำหรับประเทศในเอเชียที่ต้องการพัฒนาพลังงานความร้อนใต้พิภพในระดับ
Source:
AmCham Taiwan. (2025, April). Growth and gaps in Taiwan’s geothermal sector. Taiwan Business TOPICS. https://topics.amcham.com.tw/2025/04/growth-and-gaps-in-taiwan-geothermal-sector/
EnergyOMNI. (2024). Taiwan launches geothermal exploration development permit and management regulation. https://www.energy-omni.com/en/news/article/C9Dzz98YnFhw9ht0
Fabulous Power Co., Ltd. (2023). Sihuangziping geothermal power plant project. Fabulous Power. https://www.fabulouspower.com.tw
Geological Survey and Mining Management Agency. (n.d.). GeoTEX geothermal exploration information system. Ministry of Economic Affairs, Taiwan. https://geotex.geologycloud.tw
Ministry of Economic Affairs. (2025, June 26). MOEA announces 2026 feed-in tariffs for renewable energy. Ministry of Economic Affairs, Taiwan. https://www.moea.gov.tw/MNS/English/news/News.aspx?kind=6&menu_id=176&news_id=121930
National Taiwan University, Risk Society and Policy Research Center. (n.d.). The development and future prospects of geothermal energy in Taiwan. Risk Society and Policy Research Center, National Taiwan University. https://rsprc.ntu.edu.tw/web/research/research_in.jsp?lang=en&rp_id=RP1729062655570
Taipei Times. (2023, October 7). Taiwan’s first volcanic geothermal power plant starts operation. https://www.taipeitimes.com/News/taiwan/archives/2023/10/07/2003807342
Taiwan News. (2024, January 12). Taiwan sets geothermal energy targets of 200 MW by 2030 and 6 GW by 2050. https://www.taiwannews.com.tw/en/news/5099829
Taiwan News. (2025). Taiwan reports promising geothermal exploration results from top prospect sites. https://www.taiwannews.com.tw/en/news/6355899
ThinkGeoEnergy. (2022, September 15). Taiwan opens Qingshui geothermal education center. https://www.thinkgeoenergy.com/taiwan-opens-qingshui-geothermal-education-center/อุตสาหกรรมและสนับสนุนเป้าหมาย Net Zero ในระยะยาว
